ورق گرم

تولید ۹۳ درصد ورق گرم کشور در گروه فولاد مبارکه؛ تداوم سلطه در صنعت فولاد ایران

چکیده

صنعت فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۵-۲۰۲۶ میلادی) با وجود چالش‌های بی‌سابقه‌ای از جمله محدودیت‌های شدید انرژی، حملات نظامی به تأسیسات تولیدی. و نوسانات بازار جهانی، موفق به ثبت عملکردی چشمگیر شده است. بر اساس آخرین آمار منتشرشده از سوی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA). تولید فولاد کشور در این سال با رشد ۶.۲ درصدی به ۳۲.۱ میلیون تن رسیده است.

در این میان، گروه فولاد مبارکه با تولید بیش از ۱۰.۸۹ میلیون تن فولاد خام در سال ۱۴۰۴. بار دیگر سلطه‌ی بی‌نظیر خود را بر صنعت فولاد کشور، به‌ویژه در حوزه تولید ورق گرم، به اثبات رسانده است.

بر اساس داده‌های موجود، سهم گروه فولاد مبارکه از تولید کل ورق گرم کشور همچنان بیش از ۹۳ درصد بوده. و این شرکت نه‌تنها بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد در خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) محسوب می‌شود.

بلکه در رتبه‌بندی جهانی انجمن جهانی فولاد (WSA) نیز موفق به ارتقای جایگاه خود به رتبه ۴۳ شده است. این مقاله با استناد به جدیدترین آمارهای منتشرشده از سوی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، ایمیدرو و منابع بین‌المللی معتبر. به بررسی عملکرد تولیدی شرکت‌های فعال در صنعت فولاد کشور در سال ۱۴۰۴ و تحلیل سهم هر یک از آن‌ها در تولید محصولات مختلف می‌پردازد.

۱. چشم‌انداز کلی تولید فولاد ایران در سال ۱۴۰۴

سال ۱۴۰۴ برای صنعت فولاد ایران، سالی سرشار از چالش و در عین حال فرصت بود. بر اساس گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA)، تولید فولاد. کشور در این سال با وجود محدودیت‌های بی‌سابقه انرژی و دو جنگ نظامی (جنگ دوازده‌روزه و جنگ رمضان). که در یک بازه‌ی دوازده‌ماهه رخ داد، با رشد ۶.۲ درصدی به ۳۲.۱ میلیون تن رسید.

از منظر زنجیره تأمین، عملکرد بخش‌های مختلف به شرح زیر بوده است:

• آهن اسفنجی (DRI): رشد ۱۶ درصدی – عمدتاً به دلیل راه‌اندازی ظرفیت‌های جدید
• تختال (Slab): رشد ۱۰.۲ درصدی
• شمش فولادی (بیلت و بلوم): رشد ۳.۸ درصدی
• محصولات نهایی فولادی: کاهش ۱.۸ درصدی – به دلیل گره‌های موجود در صنایع پایین‌دستی

همچنین، تولید محصولات تخت فولادی در سال ۱۴۰۴ حدود ۹.۴۴۹ میلیون تن بوده است. با وجود رشد چشمگیر تولید آهن اسفنجی، تولید گندله و کنسانتره سنگ آهن در سطح سال قبل باقی ماند. که نشان‌دهنده کمبود مواد اولیه برای واحدهای احیای مستقیم است. با این حال، تعطیلی بیش از ۱۴ میلیون تن ظرفیت تولید آهن اسفنجی ناشی از جنگ تحمیلی سوم. این کمبود را به‌طور موقت پوشش داده است.

در سطح بین‌المللی، بر اساس داده‌های انجمن جهانی فولاد (WSA)، ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۲ میلیون تن فولاد خام تولید کرده. و جایگاه دهمین تولیدکننده بزرگ فولاد جهان را حفظ کرده است. در ژانویه ۲۰۲۶، تولید فولاد ایران با رشد ۱۵.۱ درصدی نسبت به سال قبل به ۲.۶ میلیون تن رسید. همچنین، ایران با تولید ۳۷.۲ میلیون تن آهن اسفنجی در سال ۲۰۲۵. نزدیک به یک‌چهارم از کل تولید جهانی این محصول را به خود اختصاص داده است.

۲. گروه فولاد مبارکه؛ قطب بی‌رقابت تولید ورق گرم

۲.۱. تولید فولاد خام

گروه فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴ موفق به تولید بیش از ۱۰.۸۹ میلیون تن فولاد خام شد. بر اساس گزارش انجمن جهانی فولاد در سال ۲۰۲۶، فولاد مبارکه با تولید ۱۰.۲۹۰ میلیون تن فولاد خام در سال ۲۰۲۵. موفق به ارتقای جایگاه خود در رتبه‌بندی جهانی به رتبه ۴۳ شده است. این در حالی است که بسیاری از شرکت‌های بزرگ فولادی جهان در این دوره با کاهش تولید مواجه بوده‌اند.

۲.۲. تولید ورق گرم

بر اساس جدیدترین داده‌های موجود، سهم گروه فولاد مبارکه از تولید کل ورق گرم کشور همچنان در سطح بیش از ۹۳ درصد باقی مانده است. در بازه‌ی ده‌ماهه سال ۱۴۰۴، فولاد مبارکه و شرکت فولاد سبا موفق به تولید ۵ میلیون و ۷۵۲ هزار تن کلاف گرم شدند. همچنین، شرکت فولاد مبارکه در این بازه، ۵ میلیون و ۱۷۸ هزار و ۳۴۳ تن ورق گرم تولید کرده. و شرکت فولاد سبا نیز یک میلیون و ۲۶۳ هزار و ۱۱۹ تن ورق گرم به تولید رسانده است.

۲.۳. پیشرفت‌های فناورانه و محصولات جدید

گروه فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴ گام‌های مهمی در جهت بومی‌سازی تولید ورق‌های پیشرفته و با ارزش‌افزوده بالا برداشته است. از جمله مهم‌ترین دستاوردها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تولید ورق گرم پیشرفته S650MC با استحکام بالا برای نخستین‌بار در ایران توسط شرکت فولاد سبا
• تولید ورق گرم فولاد پیشرفته چندفازی HDT760C برای صنعت خودروسازی، که محصولی استراتژیک برای ساخت محورهای خودروهای سبک. و سنگین و قطعات تقویتی سازه محسوب می‌شود
• بومی‌سازی تولید ورق گرم با عرض ۱۶۲۰ میلی‌متر در مجتمع فولاد سبا
• پیشرفت ۴۷.۵ درصدی پروژه احداث نورد گرم ۳ با ظرفیت ۴.۲ میلیون تن در سال، که یکی از پروژه‌های کلیدی کشور محسوب می‌شود

۳. عملکرد سایر شرکت‌های بزرگ فولادی کشور

بر اساس آمار منتشرشده از سوی ایمیدرو و انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران. عملکرد سایر شرکت‌های بزرگ فولادی کشور در سال ۱۴۰۴ به شرح زیر بوده است:

۳.۱. شرکت ذوب‌آهن اصفهان

شرکت ذوب‌آهن اصفهان (ESCO) به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین تولیدکنندگان مقاطع فولادی در کشور. در سال ۱۴۰۴ با چالش‌های متعددی از جمله کمبود مواد اولیه و فرسودگی کوره‌های بلند مواجه بوده است. بر اساس گزارش‌های موجود، تولید این شرکت در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۲ درصد کاهش یافته است.

با این حال، ذوب‌آهن اصفهان در سبد محصولات خود شامل تیرآهن، میلگرد، کلاف، شمش کالایی و ریل. همچنان یکی از تأمین‌کنندگان اصلی مقاطع طویل در کشور محسوب می‌شود.

۳.۲. شرکت فولاد اکسین

شرکت فولاد اکسین به‌عنوان تنها تولیدکننده ورق‌های عریض در کشور، در سال ۱۴۰۴ موفق به تولید ۸۱۱ هزار و ۴۸۱ تن ورق عریض شد. این شرکت نقش کلیدی در تأمین ورق‌های عریض مورد نیاز صنایع نفت، گاز و کشتی‌سازی ایفا می‌کند.

۳.۳. سایر تولیدکنندگان میلگرد

بر اساس آخرین داده‌های موجود، سایر تولیدکنندگان بزرگ میلگرد در کشور عملکرد زیر را داشته‌اند:

۴. تولید ورق گالوانیزه و سایر محصولات

۴.۱. ورق گالوانیزه

شرکت ورق خودرو چهارمحال و بختیاری در سال ۱۴۰۴ موفق به تولید ۲۴۹ هزار و ۳۲۴ تن ورق گالوانیزه شد.

گروه فولاد مبارکه نیز در بازه‌ی ده‌ماهه سال ۱۴۰۴ با تولید ۱۵۹ هزار و ۸۰۰ تن ورق گالوانیزه. رشد ۹.۵ درصدی را در این بخش به ثبت رساند.

۴.۲. محصولات آلیاژی و مهندسی

شرکت فولاد آلیاژی ایران در سال ۱۴۰۴ در سبد محصولات خود شامل:

• تسمه و کلاف آلیاژی-مهندسی: ۳۴ هزار و ۶۶۶ تن
• چهارگوش و سایر محصولات آلیاژی-مهندسی: ۵۹ هزار و ۸۰۴ تن
• میلگرد آلیاژی-مهندسی: ۲۷۸ هزار و ۸۱۵ تن

را تولید کرده است.

• ۵. چالش‌ها و چشم‌انداز

۵.۱. چالش‌های پیش‌روی صنعت فولاد

صنعت فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ با چالش‌های متعددی مواجه بوده است که از مهم‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• محدودیت‌های شدید انرژی: کمبود برق و گاز طبیعی، نرخ بهره‌برداری از ظرفیت‌های تولید را به شدت کاهش داده است
• حملات نظامی به تأسیسات تولیدی: حملات هوایی به فولاد مبارکه و فولاد خوزستان در جریان درگیری‌های نظامی، خسارت‌های قابل‌توجهی به زیرساخت‌های تولید وارد کرد
• کمبود مواد اولیه: توقف تولید گندله و کنسانتره سنگ آهن در سطح سال قبل، زنجیره تأمین را با اختلال مواجه کرده است
• نیاز به واردات تختال و ورق گرم: به دلیل خسارت‌های وارد شده به تأسیسات تولیدی. نیاز به واردات تختال و ورق گرم برای تأمین نیاز صنایع پایین‌دستی به شدت افزایش یافته است

۵.۲. چشم‌انداز و برنامه‌های توسعه

با وجود چالش‌ها، صنعت فولاد ایران با برنامه‌های توسعه‌ای متعددی روبرو است:

• پروژه نورد گرم ۳ فولاد مبارکه: با ظرفیت ۴.۲ میلیون تن در سال و پیشرفت فیزیکی ۴۷.۵ درصد
• افزایش ظرفیت گروه فولاد مبارکه به ۱۸ میلیون تن در سال
• بازسازی و تعمیر تأسیسات آسیب‌دیده: بازگشت کوره‌های آسیب‌دیده به چرخه تولید
• افزایش ظرفیت اسمی تولید فولاد کشور به ۵۵ میلیون تن در سال

۶. نتیجه‌گیری

بر اساس جدیدترین داده‌های منتشرشده از سوی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران. ایمیدرو و منابع بین‌المللی معتبر، صنعت فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ با وجود چالش‌های بی‌سابقه، عملکردی چشمگیر داشته است.

نخست، تولید فولاد کشور با رشد ۶.۲ درصدی به ۳۲.۱ میلیون تن رسیده و ایران جایگاه دهمین تولیدکننده بزرگ فولاد جهان را حفظ کرده است.

دوم، گروه فولاد مبارکه با تولید بیش از ۱۰.۸۹ میلیون تن فولاد خام و سهم بیش از ۹۳ درصدی از تولید ورق گرم کشور. سلطه‌ی بی‌نظیر خود را بر این حوزه تثبیت کرده است.

سوم، این گروه با تولید محصولات پیشرفته‌ای نظیر S650MC و HDT760C برای نخستین‌بار در ایران. گام‌های مؤثری در جهت بومی‌سازی تولید ورق‌های پیشرفته و کاهش وابستگی به واردات برداشته است.

چهارم، سایر شرکت‌های بزرگ فولادی از جمله ذوب‌آهن اصفهان، فولاد اکسین. فولاد آلیاژی ایران و فولاد کویر هر یک در حوزه تخصصی خود نقش مؤثری در تأمین نیازهای داخلی ایفا کرده‌اند.

پنجم، با وجود چالش‌های جدی نظیر محدودیت‌های انرژی، حملات نظامی و کمبود مواد اولیه، صنعت فولاد ایران. با اجرای پروژه‌های توسعه‌ای از جمله نورد گرم ۳ فولاد مبارکه و افزایش ظرفیت تولید به ۵۵ میلیون تن، مسیر رشد و توسعه را با قدرت ادامه می‌دهد.

ششم، سهم ۹۳ درصدی گروه فولاد مبارکه در تولید ورق گرم کشور، نه‌تنها نشان‌دهنده تمرکز بالای تولید در این مجموعه است. بلکه بیانگر نقش راهبردی این شرکت در تأمین مواد اولیه صنایع پایین‌دستی نظیر خودروسازی، لوله‌سازی و ساختمان‌سازی می‌باشد.

هفتم، در نهایت، با توجه به روندهای جهانی و پتانسیل‌های موجود. صنعت فولاد ایران با تکیه بر توانمندی‌های داخلی و اجرای پروژه‌های توسعه‌ای. می‌تواند در سال‌های آینده به جایگاهی بالاتر در سطح جهانی دست یابد. و نقش خود را در زنجیره تأمین فولاد منطقه و جهان بیش از پیش تثبیت نماید.

منابع و مآخذ

انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA). آمار تولید فولاد سال ۱۴۰۴. [آمار رشد ۶.۲ درصدی تولید فولاد، تولید ۳۲.۱ میلیون تن، رشد ۱۶ درصدی آهن اسفنجی و کاهش ۱.۸ درصدی محصولات نهایی]

Tehran Times. Nearly 9.5m tons of flat steel products produced in a year. May 16, 2026. Available at: https://www.tehrantimes.com. [تولید ۹.۴۴۹ میلیون تن محصولات تخت، کاهش ۲۸ درصدی نسبت به سال قبل]

IRASIN. شکسته شدن رکورد دهماهه تولید در فولاد مبارکه. January 2026. Available at: https://www.irasin.ir. [تولید ۵ میلیون و ۷۵۲ هزار تن کلاف گرم در ده‌ماهه، تولید ۱۵۹ هزار و ۸۰۰ تن ورق گالوانیزه]

IRASIN. بومی‌سازی ورق گرم با عرض ۱۶۲۰ میلیمتر. December 2025. Available at: https://www.irasin.ir. [تولید ورق گرم با عرض ۱۶۲۰ میلی‌متر در فولاد سبا]

Mobarakeh Steel Group (MSC). Mobarakeh Steel Group Achieves First Domestic Production of Advanced HDT760C Steel. January 2026. Available at: https://www.msc.ir. [تولید HDT760C برای نخستین‌بار در ایران]

IRASIN. Saba Steel Expands High-Value Portfolio with First Successful Production of HDT760C Multiphase Steel. August 2026. Available at: https://www.irasin.ir. [تولید HDT760C و S650MC در فولاد سبا]

Tabnak. Rise in global ranking reflecting intelligent resilience: Mobarakeh CEO. June 2026. Available at: https://www.tabnak.ir. [رتبه ۴۳ جهانی فولاد مبارکه، تولید ۱۰.۲۹۰ میلیون تن در ۲۰۲۵، تولید بیش از ۱۰.۸۹ میلیون تن در ۱۴۰۴]

NISCO (National Iranian Steel Company). Industrial Resilience: Iran’s Steel Production Grows 6% Despite Dual Conflicts in 2025-26. Available at: https://niscoir.com. [رشد ۶.۲ درصدی، چالش‌های انرژی و جنگ، افزایش نیاز به واردات تختال و ورق گرم]

Tehran Times. Iran’s annual steel production increases 6%. April 2026. Available at: https://www.tehrantimes.com. [تولید ۳۲ میلیون تن در ۲۰۲۵، جایگاه دهم جهانی]

Tehran Times. Rise in an era of global contraction. June 2026. Available at: https://www.tehrantimes.com. [تولید ۳۷.۲ میلیون تن آهن اسفنجی، سهم یک‌چهارم از تولید جهانی]

SteelRadar. Iran objects to World Steel Association data: “We maintain our 10th place ranking”. April 2026. Available at: https://www.steelradar.com. [تولید ۷.۲۶ میلیون تن در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶، اختلاف با ویتنام]

World Steel Association (WSA). Crude steel production data – January 2026. [رشد ۱۵.۱ درصدی تولید در ژانویه ۲۰۲۶]

Gem.wiki. Mobarakeh Steel Complex Isfahan. Available at: https://www.gem.wiki. [ظرفیت تولید ۷.۴ میلیون تن فولاد خام]

Gem.wiki. Esfahan Steel Isfahan plant. Available at: https://www.gem.wiki. [کاهش ۴۲ درصدی تولید ذوب‌آهن اصفهان]

Argus Media. Iranian steel plants damaged by air strikes. March 2026. Available at: https://www.argusmedia.com. [خسارت به فولاد مبارکه و فولاد خوزستان]