میلگرد 7225 (میلگرد Mo40)-خواص و کاربردها-استعلام قیمت میلگرد 7225
میلگرد 7225
میلگرد 7225 (میلگرد Mo40)؛ راهنمای کوتاه معرفی، خواص و کاربردها
میلگرد 7225 که در بازار ایران بیشتر با نام میلگرد Mo40 شناخته میشود، یکی از پرکاربردترین فولادهای آلیاژی کوئنچ و تمپر (Quenched and Tempered) است. نام «7225» به استاندارد آلمانی DIN 1.7225 اشاره دارد، در حالی که «Mo40» نام تجاری رایج این فولاد در بازار ایران است. این فولاد با کربن متوسط و آلیاژ کروم-مولیبدن. ترکیبی از استحکام بالا، چقرمگی خوب و مقاومت در برابر خستگی را پس از عملیات حرارتی مناسب ارائه میدهد. و به همین دلیل برای شفتها، چرخدندهها و قطعات انتقال قدرت تحت بارهای سنگین و دینامیکی به کار میرود.
میلگرد 7225 (Mo40) چیست؟
میلگرد 7225 یک فولاد کمآلیاژ کوئنچ و تمپر از خانواده کروم-مولیبدن (CrMo) است. برخلاف فولادهای سمانتاسیون مانند 7131 که سختی سطحی را از کربندهی میگیرند، 7225 یک فولاد حجمی است. و خواص خود را از آستنیته کردن، کوینچ و تمپر به دست میآورد. عناصر کروم و مولیبدن، سختیپذیری و مقاومت در برابر خستگی و خزش را افزایش میدهند و منگنز، چقرمگی و استحکام را تقویت میکند.
نامهای معادل این فولاد در استانداردهای مختلف عبارتاند از: DIN 1.7225 (آلمان)، EN 42CrMo4 (اروپا). AISI/SAE 4140 (آمریکا)، JIS SCM440 (ژاپن) و BS 708M40 / EN19 (بریتانیا). در ایران، این فولاد هم با کد بینالمللی «1.7225» و هم با نام تجاری «Mo40» در بازار عرضه میشود. و هر دو نام به یک گرید مشخص اشاره دارند.
ترکیب شیمیایی
ترکیب شیمیایی میلگرد 7225 (Mo40) بر پایه استاندارد EN 10083-3 به شرح زیر است.
| عنصر | درصد وزنی |
|---|---|
| کربن (C) | ۰٫۳۸ – ۰٫۴۵ |
| سیلیسیم (Si) | حداکثر ۰٫۴۰ |
| منگنز (Mn) | ۰٫۶۰ – ۰٫۹۰ |
| کروم (Cr) | ۰٫۹۰ – ۱٫۲۰ |
| مولیبدن (Mo) | ۰٫۱۵ – ۰٫۳۰ |
| فسفر (P) | حداکثر ۰٫۰۲۵ |
| گوگرد (S) | حداکثر ۰٫۰۳۵ |
منبع: EN 10083-3 و دادههای تولیدکنندگان
کروم حدود ۱ درصد، سختیپذیری و مقاومت در برابر سایش را بهبود میدهد؛ مولیبدن در محدوده ۰٫۱۵ تا ۰٫۳۰ درصد. مقاومت در دمای بالا و چقرمگی را افزایش میدهد و از تردی تمپر جلوگیری میکند. کربن متوسط ۰٫۴ درصد، امکان دستیابی به استحکام بالا را پس از کوینچ و تمپر فراهم میسازد، اما جوشپذیری را به شدت محدود میکند.
خواص مکانیکی
خواص میلگرد 7225 (Mo40) به شدت به قطر مقطع و دمای تمپر وابستگی دارد. استاندارد EN 10083-3، حداقل خواص را بر اساس محدوده قطر مشخص میکند. دادههای زیر برای حالت کوئنچ و تمپر شده (+QT) ارائه شده است.
| محدوده قطر (mm) | تنش تسلیم (MPa) | استحکام کششی (MPa) | ازدیاد طول (%) |
|---|---|---|---|
| d ≤ 16 | ≥ ۹۰۰ | ۱۱۰۰ – ۱۳۰۰ | ≥ ۱۰ |
| 16 < d ≤ 40 | ≥ ۷۵۰ | ۱۰۰۰ – ۱۲۰۰ | ≥ ۱۱ |
| 40 < d ≤ 100 | ≥ ۶۵۰ | ۹۰۰ – ۱۱۰۰ | ≥ ۱۲ |
| 100 < d ≤ 160 | ≥ ۵۵۰ | ۸۰۰ – ۹۵۰ | ≥ ۱۳ |
| 160 < d ≤ 250 | ≥ ۵۰۰ | ۷۵۰ – ۹۰۰ | ≥ ۱۴ |
منبع: Swiss Steel (بر اساس DIN EN 10083-3)
با افزایش قطر مقطع، به دلیل کاهش سرعت سرد شدن در مرکز قطعه، استحکام قابل دستیابی کاهش مییابد. این نکته در طراحی قطعات با مقاطع بزرگ باید مدنظر قرار گیرد. در حالت آنیل نرم، سختی حداکثر ۲۴۱ HB و استحکام کششی حداکثر ۶۹۰ مگاپاسکال است. چگالی این فولاد حدود ۷٫۷۲ تا ۷٫۸۴ گرم بر سانتیمتر مکعب و مدول الاستیسیته حدود ۱۹۰ تا ۲۱۰ گیگاپاسکال گزارش میگردد.
عملیات حرارتی
محدودههای دمایی توصیهشده برای عملیات حرارتی 7225 (Mo40) به صورت زیر است:
- آنیل نرم (Soft Annealing): ۶۸۰ تا ۷۰۰ درجه سانتیگراد، سپس سرد کردن آرام در کوره. سختی حاصل حداکثر ۲۱۷ HB است.
- نرمالایز کردن (Normalizing): ۸۴۰ تا ۸۸۰ درجه سانتیگراد، سپس خنک شدن در هوا.
- آستنیته و کوینچ (Hardening): ۸۲۰ تا ۸۸۰ درجه سانتیگراد، سپس کوینچ در روغن یا آب (بسته به ابعاد و سختیپذیری مورد نظر).
- تمپر (Tempering): ۵۴۰ تا ۶۸۰ درجه سانتیگراد، سپس خنک شدن در هوا. دمای تمپر، تعیینکننده نهایی تعادل بین استحکام و چقرمگی است.
- فورجینگ (Hot Forming): ۱۰۵۰ تا ۸۵۰ درجه سانتیگراد.
جوشپذیری
جوشپذیری میلگرد 7225 (Mo40) ضعیف ارزیابی میشود. کربن بالای حدود ۰٫۴ درصد و کربن معادل (CEV) نسبتاً بالا، خطر ترک در ناحیه تحت تأثیر حرارت (HAZ) را به طور جدی افزایش میدهد. در صورت نیاز ضروری به جوشکاری، پیشگرمایش (معمولاً در محدوده ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد). و عملیات حرارتی پس از جوش (PWHT) تقریباً الزامی است. و باید با الکترودهای کمهیدروژن و کنترل دقیق حرارت ورودی انجام شود. روشهای اتصال مکانیکی معمولاً بر جوشکاری ترجیح داده میشوند.
کاربردهای رایج
میلگرد 7225 برای قطعات تحت بارهای استاتیکی و دینامیکی با مقاطع متوسط تا بزرگ ایجاد گردید. کاربردهای اصلی آن عبارتاند از:
- صنعت خودرو: میللنگ، شاتون، محورهای چرخ، شفتهای گیربکس و چرخدندهها.
- ماشینآلات صنعتی: شفتهای انتقال قدرت، چرخدندههای صنعتی، قطعات پمپ و کمپرسور و تجهیزات حفاری.
- قطعات با مقطع بزرگ: به دلیل سختیپذیری مناسب ناشی از کروم و مولیبدن، برای قطعاتی مانند میللنگ و چرخدندههای بزرگ. که نیاز به خواص یکنواخت در عمق مقطع دارند، مناسب است.
- قطعات مقاوم به خستگی: محورهای دوار، فنرهای پیچشی و اتصالات تحت بارگذاری چرخهای.
مقایسه کوتاه با فولاد 7131
فولاد 7131 (16MnCr5) یک فولاد سمانتاسیون با کربن پایین (حدود ۰٫۱۶ درصد) است. که سختی سطحی را از کربندهی و چقرمگی هسته را از عملیات حرارتی به دست میآورد. در مقابل، 7225 (Mo40 / 42CrMo4) یک فولاد کوئنچ و تمپر با کربن متوسط (حدود ۰٫۴۲ درصد) است. که خواص خود را از عملیات حرارتی حجمی میگیرد. 7225 استحکام بالاتری (تا ۱۳۰۰ مگاپاسکال در مقاطع نازک) ارائه میدهد و برای قطعاتی که کل مقطع نیاز به استحکام بالا دارد، مناسبتر است. 7131 برای قطعاتی که سطح سخت و هسته چقرمه لازم دارند (مانند چرخدندههای سمانته) و مقاطع محدودتر، اقتصادیتر است.
پرسشهای متداول
آیا میلگرد 7225 همان میلگرد Mo40 است؟
بله. «7225» به استاندارد DIN 1.7225 اشاره دارد و «Mo40» نام تجاری رایج این فولاد در بازار ایران است. این دو، به یک محصول واحد اشاره میکنند و در مکالمات فنی و خرید، به جای یکدیگر به کار میروند.
آیا میلگرد 7225 (Mo40) زنگ میزند؟
بله. این یک فولاد کمآلیاژ کروم-مولیبدن است، نه فولاد ضدزنگ. کروم موجود در آن (حدود ۱ درصد) مقاومت سطحی محدودی ایجاد میکند، اما برای محافظت پایدار در برابر خوردگی کافی نیست. در محیطهای مرطوب یا خورنده، استفاده از پوشش محافظ توصیه میشود.
تفاوت 7225 (Mo40) با 4140 چیست؟
4140 نام رایج آمریکایی (AISI/SAE) برای ترکیب مشابه است. 7225 (42CrMo4) نام استاندارد اروپایی (DIN/EN) همین خانواده فولادی است. در عمل، این دو به عنوان گریدهای معادل شناخته میشوند. و انتخاب بین آنها بیشتر به استاندارد مرجع پروژه و در دسترس بودن بازار بستگی دارد.
آیا میلگرد 7225 (Mo40) جوشپذیر است؟
جوشپذیری آن ضعیف است و معمولاً برای جوشکاری در نظر گرفته نمیشود. در صورت نیاز، پیشگرمایش و PWHT الزامی است و باید با رویه کنترلشده انجام شود.
جمعبندی
میلگرد 7225 که در بازار ایران با نام Mo40 شناخته میشود، یک فولاد کوئنچ و تمپر کروم-مولیبدن (معادل DIN 1.7225 و AISI 4140) است. که ترکیبی از استحکام بالا (تا ۱۳۰۰ مگاپاسکال در مقاطع نازک)، چقرمگی خوب و مقاومت در برابر خستگی را ارائه میدهد. این فولاد برای میللنگها، شاتونها، شفتها و چرخدندههای تحت بارهای سنگین در خودرو و ماشینآلات صنعتی تولید گردید. محدودیت اصلی آن جوشپذیری ضعیف است که طراحی قطعات را به سمت اتصالات مکانیکی یا جوشکاری با تمهیدات ویژه سوق میدهد. شناخت دقیق محدودههای کوینچ و تمپر، و در نظرگیری اثر قطر مقطع بر خواص قابل دستیابی. کلید استفاده بهینه از این میلگرد در پروژههای صنعتی است.
