فولاد نرم

فولاد نرم (Low Carbon Steel): تعریف، مشخصات شیمیایی و مکانیکی، گریدهای فولادی و کاربردهای صنعتی

چکیده

فولاد نرم که در متون فنی با نام‌های «فولاد کم‌کربن» (Low Carbon Steel)، «میلد استیل» (Mild Steel) و «فولاد نرمه» نیز شناخته می‌شود. نوعی فولاد کربنی است که میزان کربن آن معمولاً بین ۰.۰۵ تا ۰.۲۵ درصد قرار دارد. این فولاد به دلیل شکل‌پذیری عالی، جوش‌پذیری فوق‌العاده. چقرمگی بالا و هزینه اقتصادی، پرمصرف‌ترین نوع فولاد در جهان محسوب می‌شود. و حدود ۸۵ درصد از کل تولید پولاد جهانی را به خود اختصاص می‌دهد.

ساختار میکروسکوپی فولاد نرم در حالت آنیل شامل فریت (Ferrite) و مقادیر کمی پرلیت (Pearlite) است. که همین ترکیب، خواص نرم و شکل‌پذیر آن را توجیه می‌کند. این فولاد در استانداردهای بین‌المللی مختلفی از جمله ASTM A36 .ASTM A106 Grade B، AISI 1018 .AISI 1015، DIN C15، EN 10025 S235JR و در ایران ISIRI 3132 (S240) تعریف شده است. ا

ز نظر کاربرد، فولاد نرم در صنایع ساختمان‌سازی، خودروسازی، لوله‌سازی، کشتی‌سازی، لوازم خانگی، مبلمان و بسته‌بندی به طور گسترده استفاده می‌شود. این مقاله با استناد به استانداردهای بین‌المللی و منابع فنی معتبر، به بررسی جامع تعریف، نام‌ها، خواص شیمیایی و مکانیکی. گریدهای فولادی و کاربردهای صنعتی فولاد نرم می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها: فولاد نرم، فولاد کم‌کربن، میلد استیل، ASTM A36، AISI 1018، S235JR، ST37، شکل‌پذیری، جوش‌پذیری

۱. مقدمه

فولاد به عنوان پرمصرف‌ترین ماده مهندسی در جهان، در طیف وسیعی از کاربردها از ساخت‌وساز و خودروسازی تا لوازم خانگی و بسته‌بندی حضور دارد. در میان انواع پولاد،پولاد نرم یا فولاد کم‌کربن به دلیل ترکیب منحصربه‌فرد خواص مکانیکی و اقتصادی، جایگاه ویژه‌ای در صنایع مختلف دارد. این فولاد که با نام «میلد استیل» نیز شناخته می‌شود، به دلیل میزان کربن پایین خود (معمولاً کمتر از ۰.۲۵ درصد). دارای شکل‌پذیری عالی، جوش‌پذیری آسان و چقرمگی مطلوب است.

پولاد نرم از طریق فرآیند ذوب سنگ آهن و کک در کوره بلند تولید می‌شود. مخلوط مذاب سپس از یک مبدل عبور می‌کند که در آن اکسیژن به آن دمیده می‌شود تا سطح کربن و سایر ناخالصی‌ها کاهش یابد. این فرآیند به پولاد استحکام و چکش‌خواری می‌دهد و در عین حال مقدار کربن موجود در آن را کاهش می‌دهد.

اهمیت پولاد نرم تا حدی است که این ماده در ساخت اسکلت ساختمان‌ها. بدنه خودروها، لوله‌های انتقال سیالات، کشتی‌ها، لوازم خانگی و مبلمان به کار می‌رود. بر اساس گزارش‌ها، پولاد نرم حدود ۸۵ درصد از کل تولید پولاد جهان را تشکیل می‌دهد که نشان‌دهنده جایگاه بی‌بدیل آن در اقتصاد جهانی است.

در این مقاله، ابتدا تعریف و نام‌های مختلف پولاد نرم ارائه می‌شود. سپس مشخصات شیمیایی و مکانیکی آن بررسی می‌گردد. در ادامه، گریدهای پولادی مناسب برای این نوع فولاد معرفی و تحلیل می‌شوند. در نهایت، کاربردهای صنعتی این پولاد در بخش‌های مختلف تشریح می‌گردد.

۲. تعریف و نام‌های دیگر

۲.۱. تعریف فنی

فولاد نرم به فولاد کربنی گفته می‌شود که میزان کربن آن کمتر از ۰.۲۵ درصد باشد. این تعریف برگرفته از استانداردهای بین‌المللی و منابع فنی معتبر است. در برخی منابع، محدوده کربن پولاد نرم ۰.۰۵ تا ۰.۲۵ درصد و در برخی دیگر ۰.۰۵ تا ۰.۳۰ درصد تعیین شده است. علت این اختلاف جزئی، تفاوت در استانداردهای مختلف و کاربردهای متفاوت است.

فولاد نرم به دلیل میزان کربن پایین خود، نرم، شکل‌پذیر و جوش‌پذیر است و به همین دلیل «فولاد نرم» یا «فولاد نرمه» نامیده می‌شود. در متون انگلیسی، این پولاد با نام «Mild Steel» یا «Low Carbon Steel» شناخته می‌شود.

۲.۲. نام‌های دیگر

پولاد نرم در زبان‌ها و استانداردهای مختلف با نام‌های زیر شناخته می‌شود:

نکته مهم آن است که پولاد نرم یک گرید پولادی خاص نیست، بلکه یک دسته‌بندی بر اساس میزان کربن است. به عبارت دیگر، هر پولاد کربنی که میزان کربن آن در محدوده ۰.۰۵ تا ۰.۲۵ درصد باشد، فولاد نرم محسوب می‌شود.

۳. تفاوت فولاد نرم با سایر پولادهای کربنی

فولادهای کربنی بر اساس میزان کربن به چهار دسته اصلی تقسیم می‌شوند که پولاد نرم در دسته کم‌کربن قرار می‌گیرد. جدول زیر این دسته‌بندی را نشان می‌دهد:

همان‌طور که در جدول مشاهده می‌شود، پولاد نرم به دلیل میزان کربن پایین، بهترین جوش‌پذیری را در میان فولادهای کربنی دارد. و برای شکل‌دهی سرد و گرم بسیار مناسب است. در مقابل، پولادهای متوسط و پرکربن به دلیل سختی و استحکام بالاتر، جوش‌پذیری ضعیف‌تری دارند. و برای کاربردهای خاص‌تری مانند ساخت فنر و ابزار استفاده می‌شوند.

۴. مشخصات شیمیایی

از آنجا که پولاد نرم معمولاً در فرآیندهای جوشکاری، شکل‌دهی و ماشین‌کاری به کار می‌رود، ترکیب شیمیایی آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مهم‌ترین عناصر شیمیایی در فولاد نرم عبارتند از:

کربن (C): کربن عنصر اصلی تعیین‌کننده خواص فولاد است. و در پولاد نرم، مقدار کربن معمولاً بین ۰.۰۵ تا ۰.۲۵ درصد است. این میزان پایین کربن، شکل‌پذیری و جوش‌پذیری عالی را فراهم می‌کند اما استحکام را محدود می‌سازد.

منگنز (Mn): منگنز استحکام و سختی‌پذیری را افزایش می‌دهد. مقدار آن در پولاد نرم معمولاً ۰.۲۵ تا ۱.۰۰ درصد است. منگنز همچنین با گوگرد ترکیب شده و از تشکیل سولفید آهن (که باعث تردی گرم می‌شود) جلوگیری می‌کند.

سیلیسیم (Si): سیلیسیم به عنوان اکسیدزدا و افزایش‌دهنده استحکام به کار می‌رود. مقدار آن معمولاً کمتر از ۰.۴۰ درصد است.

فسفر (P) و گوگرد (S): این دو عنصر ناخالصی محسوب می‌شوند و باعث تردی پولاد می‌گردند. در پولاد نرم، مقدار فسفر معمولاً حداکثر ۰.۰۴۰ درصد و گوگرد حداکثر ۰.۰۵۰ درصد محدود می‌شود.

مس (Cu): مس ممکن است در مقادیر کم (حداکثر ۰.۲۰ درصد) به عنوان ناخالصی باقیمانده حضور داشته باشد.

۴.۱. جدول ترکیب شیمیایی چند گرید رایج

جدول زیر ترکیب شیمیایی چند گرید رایج فولاد نرم را نشان می‌دهد:

۵. مشخصات مکانیکی

مشخصات مکانیکی پولاد نرم به گونه‌ای است که تعادل مناسبی بین استحکام و شکل‌پذیری را فراهم می‌کند. مهم‌ترین پارامترهای مکانیکی فولاد نرم عبارتند از:

استحکام تسلیم (Yield Strength): حداقل استحکام تسلیم پولاد نرم معمولاً بین ۲۴۰ تا ۲۵۰ مگاپاسکال است. این مقدار برای گریدهای مختلف متفاوت است؛ برای مثال، ASTM A36 دارای استحکام تسلیم حداقل ۲۵۰ مگاپاسکال و AISI 1018. دارای استحکام تسلیم ۳۷۰ مگاپاسکال (در حالت کشش سرد) است.

استحکام کششی (Tensile Strength): استحکام کششی نهایی پولاد نرم معمولاً بین ۴۰۰ تا ۵۵۰ مگاپاسکال است. برای ASTM A36، این مقدار ۴۰۰ تا ۵۵۰ مگاپاسکال و برای AISI 1018 حدود ۴۴۰ مگاپاسکال گزارش شده است.

ازدیاد طول (Elongation): درصد ازدیاد طول پولاد نرم معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ درصد است. این مقدار بالا نشان‌دهنده شکل‌پذیری عالی پولاد نرم است. برای ASTM A36، ازدیاد طول حداقل ۲۰ درصد و برای AISI 1018 حدود ۱۵ درصد (در حالت کشش سرد) گزارش شده است.

مدول الاستیسیته (Modulus of Elasticity): مدول الاستیسیته فولاد نرم حدود ۲۰۰ گیگاپاسکال است.

چگالی (Density): چگالی پولاد نرم حدود ۷۸۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب است.

نقطه ذوب (Melting Point): نقطه ذوب فولاد نرم حدود ۱۵۰۰ درجه سلسیوس است.

رسانایی حرارتی (Thermal Conductivity): رسانایی حرارتی فولاد نرم حدود ۵۰ وات بر متر-کلوین است.

حداکثر دمای سرویس: حداکثر دمای سرویس فولاد نرم (برای ASTM A106 Grade B) حدود ۴۲۷ درجه سلسیوس است.

۵.۱. جدول مشخصات مکانیکی چند گرید رایج

جدول زیر مشخصات مکانیکی چند گرید رایج پولاد نرم را نشان می‌دهد:

۶. گریدهای فولادی مناسب برای فولاد نرم

فولاد نرم محدود به یک گرید خاص نیست و در استانداردهای مختلف، گریدهای متعددی تحت این دسته‌بندی قرار می‌گیرند. در ادامه، مهم‌ترین گریدهای پولادی که در استانداردهای بین‌المللی به عنوان فولاد نرم شناخته می‌شوند، معرفی می‌گردند.

۶.۱. ASTM A36

ASTM A36 رایج‌ترین و شناخته‌شده‌ترین گرید فولاد نرم در آمریکا و جهان است. این گرید به عنوان پولاد سازه‌ای برای ساخت تیرها، ورق‌ها و مقاطع فولادی به کار می‌رود. ترکیب شیمیایی آن شامل حداکثر ۰.۲۹ درصد کربن، ۰.۸۰ تا ۱.۲۰ درصد منگنز و حداکثر ۰.۰۴۰ درصد فسفر است. استحکام تسلیم حداقل ۲۵۰ مگاپاسکال و استحکام کششی ۴۰۰ تا ۵۵۰ مگاپاسکال دارد.

۶.۲. AISI 1018

AISI 1018 یک پولاد نرم با ترکیب شیمیایی کنترل‌شده (۰.۱۵ تا ۰.۲۰ درصد کربن) است و عمدتاً به صورت میلگرد کشش سرد عرضه می‌شود. این گرید برای ماشین‌کاری دقیق، ساخت شفت‌ها، پین‌ها، بوشینگ‌ها و قطعات سفارشی کاربرد دارد. استحکام تسلیم آن در حالت کشش سرد حدود ۳۷۰ مگاپاسکال و استحکام کششی حدود ۴۴۰ مگاپاسکال است.

۶.۳. AISI 1015 / DIN C15

AISI 1015 که در استاندارد آلمانی با نام DIN C15 (1.0401) شناخته می‌شود، یک پولاد نرم با ۰.۱۲ تا ۰.۱۸ درصد کربن است. این گرید به دلیل قابلیت ماشین‌کاری خوب و جوش‌پذیری عالی، برای طیف گسترده‌ای از کاربردهای صنعتی مناسب است.

۶.۴. EN 10025 S235JR

S235JR یک پولاد سازه‌ای غیرآلیاژی اروپایی با حداکثر ۰.۱۷ درصد کربن است. این گرید که با شماره ماده ۱.۰۰۳۸ شناخته می‌شود، دارای شکل‌پذیری، چقرمگی و جوش‌پذیری خوب و مقاومت تسلیم حداقل ۲۳۵ مگاپاسکال است. S235JR معادل مدرن فولاد ST37 قدیمی محسوب می‌شود.

۶.۵. ISIRI 3132 (S240)

در ایران، پولاد نرم تحت استاندارد ملی ISIRI 3132 تعریف شده و با نام S240 شناخته می‌شود. این پولاد دارای حداقل استحکام تسلیم ۲۴۰ مگاپاسکال و ازدیاد طول ۲۵ درصد است. گرید ST37 که بیشترین مصرف را در ایران دارد، در این دسته‌بندی قرار می‌گیرد.

۷. کاربردهای صنعتی

پولاد نرم به دلیل شکل‌پذیری عالی، جوش‌پذیری آسان، چقرمگی بالا و هزینه اقتصادی، در طیف گسترده‌ای از صنایع و کاربردها استفاده می‌شود. در ادامه، مهم‌ترین این کاربردها تشریح می‌شود.

۷.۱. صنعت ساختمان و سازه‌های فلزی

اسکلت ساختمان‌ها: پولاد نرم در ساخت تیرها، ستون‌ها، خرپاها و اتصالات سازه‌ای به کار می‌رود. ASTM A36 و S235JR رایج‌ترین گریدهای پولاد نرم در این حوزه هستند.

مقاطع پولادی: تیرآهن، نبشی، ناودانی، سپری و میلگرد از پولاد نرم ساخته می‌شوند. این مقاطع در ساخت سقف‌ها، پل‌ها، سوله‌ها و سازه‌های صنعتی کاربرد دارند.

لوله‌های ساختمانی: لوله‌های پولادی نرم برای انتقال آب، گاز و سایر سیالات در تأسیسات ساختمانی استفاده می‌شوند.

۷.۲. صنعت خودروسازی

بدنه خودرو: پولاد نرم به دلیل شکل‌پذیری عالی، برای ساخت پانل‌های بدنه، درب‌ها، گلگیرها و کاپوت خودرو به کار می‌رود.

قطعات شاسی: برخی از قطعات شاسی و سازه‌ای خودرو از پولاد نرم ساخته می‌شوند.

قطعات ماشین‌کاری‌شده: AISI 1018 برای ساخت شفت‌ها، پین‌ها، بوشینگ‌ها و سایر قطعات دقیق خودرو استفاده می‌شود.

۷.۳. صنعت لوله‌سازی و انتقال سیالات

لوله‌های بدون درز: ASTM A106 Grade B برای لوله‌های بدون درز در سرویس دمای بالا به کار می‌رود.

لوله‌های درزدار: ASTM A53 Grade B برای لوله‌های درزدار و بدون درز در مصارف عمومی استفاده می‌شود.

و لوله‌های انتقال آب و گاز: پولاد نرم به دلیل جوش‌پذیری عالی. برای ساخت خطوط لوله انتقال آب، گاز و نفت در فشارهای پایین تا متوسط مناسب است.

۷.۴. صنعت کشتی‌سازی

بدنه کشتی: پولاد نرم در ساخت بدنه کشتی‌ها و شناورها به کار می‌رود. جوش‌پذیری عالی این پولاد، امکان ساخت سازه‌های بزرگ و پیچیده را فراهم می‌کند.

سازه‌های دریایی: پولاد نرم برای ساخت اسکله‌ها، سکوهای دریایی و سایر سازه‌های دریایی استفاده می‌شود.

۷.۵. صنایع لوازم خانگی و مبلمان

بدنه لوازم خانگی: یخچال، ماشین لباسشویی، کولر و سایر لوازم خانگی از ورق فولاد نرم ساخته می‌شوند.

مبلمان فلزی: مبلمان اداری، قفسه‌ها و سازه‌های فلزی داخلی از فولاد نرم تولید می‌شوند.

۷.۶. صنایع بسته‌بندی

قوطی‌ها و ظروف: فولاد نرم برای ساخت قوطی‌های کنسرو، ظروف بسته‌بندی و سایر محصولات بسته‌بندی به کار می‌رود.

بشکه و مخازن: مخازن ذخیره‌سازی مواد غذایی و صنعتی از فولاد نرم ساخته می‌شوند.

۷.۷. صنایع ماشین‌سازی و قطعه‌سازی

قطعات ماشین‌آلات: فولاد نرم در ساخت قطعات ماشین‌آلات صنعتی، کشاورزی و راه‌سازی استفاده می‌شود.

پیچ و مهره: پیچ‌ها، مهره‌ها و واشرهای فولادی از فولاد نرم ساخته می‌شوند.

۷.۸. صنایع الکتریکی

هسته ترانسفورماتور: پولادهای فوق‌العاده کم‌کربن (با کربن کمتر از ۰.۰۵ درصد) برای ساخت هسته‌های مغناطیسی ترانسفورماتورها و موتورهای الکتریکی به کار می‌روند.

۸. مزایا و محدودیت‌ها

۸.۱. مزایا

شکل‌پذیری و چکش‌خواری عالی: پولاد نرم به راحتی شکل می‌گیرد و می‌توان آن را به اشکال پیچیده درآورد.

جوش‌پذیری فوق‌العاده: به دلیل کربن پایین، پولاد نرم بهترین جوش‌پذیری را در میان فولادهای کربنی دارد.و برای ضخامت‌های تا ۲۵ میلی‌متر، نیازی به پیش‌گرمایش نیست.

چقرمگی بالا: پولاد نرم در برابر ضربه مقاوم است و تمایل به شکنندگی ندارد.

هزینه اقتصادی: پولاد نرم یکی از مقرون‌به‌صرفه‌ترین مواد مهندسی است.

قابلیت بازیافت: پولاد نرم ۱۰۰ درصد قابل بازیافت است و خواص خود را حفظ می‌کند.

ماشین‌کاری خوب: پولاد نرم قابلیت ماشین‌کاری مناسبی دارد و برای ساخت قطعات دقیق مناسب است.

۸.۲. محدودیت‌ها

مقاومت به خوردگی پایین: فولاد نرم در برابر خوردگی مقاومت ذاتی ندارد. و در محیط‌های مرطوب و خورنده نیاز به پوشش‌دهی (رنگ، گالوانیزه) یا حفاظت کاتدی دارد.

استحکام محدود: فولاد نرم استحکام کمتری نسبت به فولادهای متوسط و پرکربن دارد و برای کاربردهای با تنش بالا مناسب نیست.

عدم قابلیت سخت‌شدن از طریق عملیات حرارتی: فولاد نرم را نمی‌توان از طریق کوئنچ سخت کرد. برای افزایش سختی سطح، باید از روش‌هایی مانند کربوره کردن (Carburizing) استفاده کرد.

۹. نتیجه‌گیری

فولاد نرم یا فولاد کم‌کربن، به عنوان پرمصرف‌ترین نوع فولاد در جهان، نقشی بی‌بدیل در توسعه صنایع مختلف ایفا می‌کند. این فولاد با میزان کربن پایین (معمولاً ۰.۰۵ تا ۰.۲۵ درصد)، شکل‌پذیری عالی، جوش‌پذیری فوق‌العاده، چقرمگی بالا و هزینه اقتصادی را ارائه می‌دهد. که آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای طیف گسترده‌ای از کاربردها تبدیل کرده است.

نخست، فولاد نرم یک دسته‌بندی بر اساس میزان کربن است، نه یک گرید پولادی خاص. هر فولاد کربنی با میزان کربن کمتر از ۰.۲۵ درصد، پولاد نرم محسوب می‌شود.

دوم، از نظر شیمیایی، فولاد نرم دارای کربن پایین، منگنز متوسط و ناخالصی‌های کنترل‌شده (فسفر و گوگرد) است. که جوش‌پذیری و شکل‌پذیری آن را تضمین می‌کند.

سوم، از نظر مکانیکی، فولاد نرم دارای استحکام تسلیم ۲۴۰ تا ۳۷۰ مگاپاسکال، استحکام کششی ۴۰۰ تا ۵۵۰ مگاپاسکال. و ازدیاد طول ۲۰ تا ۳۰ درصد است.

چهارم، گریدهای مناسب فولاد نرم شامل ASTM A36، AISI 1018، AISI 1015 (DIN C15)، EN 10025 S235JR و در ایران ISIRI 3132 (S240) هستند.

پنجم، کاربردهای فولاد نرم بسیار گسترده است و شامل صنعت ساختمان (اسکلت فلزی، مقاطع فولادی). خودروسازی (بدنه، قطعات شاسی)، لوله‌سازی (لوله‌های انتقال سیالات)، کشتی‌سازی (بدنه شناورها)، لوازم خانگی، مبلمان، بسته‌بندی و صنایع الکتریکی می‌شود.

ششم، مزایای فولاد نرم شامل شکل‌پذیری عالی، جوش‌پذیری فوق‌العاده، چقرمگی بالا، هزینه اقتصادی و قابلیت بازیافت است. و در حالی که مقاومت به خوردگی پایین و استحکام محدود از محدودیت‌های اصلی آن محسوب می‌شوند.

در نهایت، با توجه به روند رو به رشد صنایع مختلف و نیاز به موادی با شکل‌پذیری بالا و هزینه مناسب. فولاد نرم همچنان به عنوان ماده اصلی در ساخت‌وساز، خودروسازی و سایر صنایع باقی خواهد ماند. شناخت دقیق خواص و کاربردهای این فولاد، برای مهندسان، طراحان و فعالان صنعت امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

منابع و مآخذ

ASM International. ASM Handbook, Volume 1: Properties and Selection: Irons, Steels, and High-Performance Alloys. [نقش عناصر آلیاژی در فولادهای کربنی]

ASTM A36/A36M. Standard Specification for Carbon Structural Steel. ASTM International. [مشخصات فنی ASTM A36 شامل ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی]

ASTM A106/A106M. Standard Specification for Seamless Carbon Steel Pipe for High-Temperature Service. ASTM International. [مشخصات فنی ASTM A106 Grade B]

ASTM A53/A53M. Standard Specification for Pipe, Steel, Black and Hot-Dipped, Zinc-Coated, Welded and Seamless. ASTM International. [مشخصات فنی ASTM A53 Grade B]

AISI 1018. AISI 1018 Mild/Low Carbon Steel. AZoM. [خواص مکانیکی و کاربردهای AISI 1018]

AISI 1015 / DIN C15. SIQUAL 0401 Steel (Mat.No. 1.0401, DIN C15, AISI 1015). Steel Selector. [مشخصات AISI 1015 و DIN C15]

EN 10025-2. Hot Rolled Products of Structural Steels – Part 2: Technical Delivery Conditions for Non-Alloy Structural Steels. European Committee for Standardization. [مشخصات S235JR]

ISIRI 3132. فولاد برای تسلیح بتن – میلگردهای گرم نوردیده ساده و آجدار – ویژگی‌ها و روش‌های آزمون. مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران. [استاندارد ملی ایران برای فولاد نرم S240]

Projectmaterials. What Is Mild Steel? Available at: blog.projectmaterials.com. [تعریف فولاد نرم، ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی و گریدهای رایج]

TiRapid. فولاد نرم – هر آنچه که باید بدانید. Available at: tirapid.com. [خواص و کاربردهای فولاد نرم]

AlloyFYI. A36 vs 1018 Steel: Structural vs Precision Compared. Available at: alloyfyi.com. [مقایسه A36 و 1018]

Metinvest. ASTM A36 steel: characteristics, properties, analogues. [مشخصات ASTM A36]

Metal Supermarkets. A36 Hot Rolled Steel | Grade Summary. [ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی ASTM A36]

Nature. Table 2 Material properties of AISI 1018 steel. [خواص مکانیکی AISI 1018]